Στο Συμπόσιο για τον Νοήμονα Χωρικό Σχεδιασμό στην Ελλάδα, που έγινε στο Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο των Δελφών, το Σάββατο 09/05, στο πλαίσιο του οποίου υπογράφηκε η «Διακήρυξη των Δελφών για τον Χωρικό Σχεδιασμό», μετείχε ο Σταύρος Καλογιάννης. Η Διακήρυξη συνιστά μια σημαντική πρωτοβουλία Πανεπιστημίων της χώρας μας (ΕΜΠ, Πανεπιστήμιων Θεσσαλίας, Αιγαίου και Αριστοτέλειου).
Στην ομιλία του ο Σταύρος Καλογιάννης ανέφερε:
«Αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για εμένα να είμαι μαζί σας στους Δελφούς την Ημέρα της Ευρώπης, στους Δελφούς που αποτελούν διαχρονικό σημείο σκέψης και διαλόγου και ιδανικό τόπο για να τεθούν οι βάσεις ενός νέου Συμφώνου Αρχών για τον χωρικό σχεδιασμό της χώρας.
Οι βαθιές και πολυεπίπεδες μεταβολές της εποχής μας επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και αναπτύσσεται ο χώρος. Η κλιματική κρίση μεταβάλλει τις παραμέτρους σχεδιασμού του δομημένου περιβάλλοντος, δημιουργώντας αυξημένες απαιτήσεις για ανθεκτικότητα, πρόληψη και προσαρμογή έναντι των φυσικών κινδύνων και ακραίων φαινομένων. H ενεργειακή μετάβαση, η πίεση επί των φυσικών πόρων και των κρίσιμων υποδομών, διαμορφώνουν ένα νέο περιβάλλον λήψης αποφάσεων.
Υπό τις συνθήκες αυτές, τα παραδοσιακά μοντέλα χωρικού σχεδιασμού που βασίζονται σε στατικές και μακροχρόνιες ρυθμίσεις, δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στις ταχέως εξελισσόμενες ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας.
Αναδεικνύεται, συνεπώς, η ανάγκη μετάβασης σε ένα νέο μοντέλο χωρικής διακυβέρνησης, ευέλικτο, ικανό να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Νοήμων χωρικός σχεδιασμός, άλλωστε, είναι ο σχεδιασμός που αξιοποιεί δεδομένα, τεχνολογία και γνώση, ώστε να προβλέπει και να υπηρετεί αποτελεσματικότερα τις ανάγκες πολιτών και περιβάλλοντος.
Η χώρα μας έχει την ευκαιρία να περάσει από ένα χωρικό σχεδιασμό που απλώς ρυθμίζει, σε ένα σχεδιασμό που αντιλαμβάνεται και καθοδηγεί το μέλλον. Τα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια που ολοκληρώνονται, δεν πρέπει να αποτελέσουν απλώς εργαλεία ρύθμισης χρήσεων γης, αλλά το θεμέλιο στο οποίο να οικοδομηθεί ένα μοντέλο νοήμονος χωρικής διακυβέρνησης, ενσωματώνοντας αρχές αειφορίας και ανθεκτικότητας.
Η Διακήρυξη των Δελφών, η οποία περιλαμβάνει 34 Αρχές, έρχεται σε κατάλληλη στιγμή, καθώς, εκτός από τα ΤΠΣ, βρίσκονται υπό αναθεώρηση τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τη Βιομηχανία, τον Τουρισμό και τις ΑΠΕ, μια 20ετία σχεδόν από όταν τα θεσμοθετήσαμε στο ΥΠΕΧΩΔΕ. Είναι σημαντικό να ενσωματώσουμε Αρχές της Διακήρυξης στα υπό θεσμοθέτηση Χωροταξικά Πλαίσια».
Ο Σταύρος Καλογιάννης κατέληξε με μία πρόταση, η οποία έγινε αποδεκτή:
«Να τύχει η Διακήρυξη των Δελφών ουσιαστικής συζήτησης εν όψει της αναθεώρησης του Συντάγματος, ιδίως δε των Άρθρων: 5 (Τεχνητή νοημοσύνη), 17 (Ιδιοκτησία, Απαλλοτρίωση), 24 (Περιβάλλον), 101 (Διοικητική Αποκέντρωση).
Αναθεώρηση για την οποία οι πολίτες περιμένουμε να υπάρξουν συναντίληψη και ευρύτερες συναινέσεις».
