Στα ιδιαίτερα ανησυχητικά συμπεράσματα της μελέτης για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων και στο μεγάλο χρηματοδοτικό κενό που αντιμετωπίζει συνολικά η Τοπική Αυτοδιοίκηση αναφέρθηκε, κατά τη σημερινή συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ, Θωμάς Μπέγκας.
Η μελέτη με τίτλο «Κόστος λειτουργίας Δήμων για την Άσκηση των Αρμοδιοτήτων τους», η οποία εκπονήθηκε από την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης με τη συμμετοχή επιστημόνων, στελεχών της Αυτοδιοίκησης και εκπροσώπων του Υπουργείου Εσωτερικών, παρουσιάστηκε και εγκρίθηκε στη σημερινή συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΚΕΔΕ.
Πρόκειται για την πρώτη ολοκληρωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσπάθεια αποτύπωσης του πραγματικού κόστους λειτουργίας των Δήμων σε σχέση με τις αρμοδιότητες που καλούνται να ασκήσουν και τους διαθέσιμους οικονομικούς πόρους.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της μελέτης, το πραγματικό ετήσιο λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 ανέρχεται σε 5,345 δισ. ευρώ. Από αυτό, το 46,4% αφορά δαπάνες προσωπικού, το 27,2% παροχές τρίτων, ενεργειακό κόστος, τηλεπικοινωνίες, συντηρήσεις και γενικά λειτουργικά έξοδα, το 11,2% μεταβιβαστικές πληρωμές, το 5,1% αμοιβές τρίτων και αναδόχων και το 10,1% λοιπές δαπάνες.
Το πλέον κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι το ετήσιο χρηματοδοτικό κενό για την κάλυψη του λειτουργικού κόστους των Δήμων ξεπερνά τα 1,3 δισ. ευρώ, ενώ για τη βελτίωση και τη συντήρηση των δημοτικών υποδομών η απόκλιση υπερβαίνει επιπλέον τα 1,2 δισ. ευρώ.
«Η χρηματοδοτική αυτή υστέρηση αποτυπώνεται καθημερινά στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι για τη συντήρηση των σχολείων, του οδικού δικτύου, των αθλητικών εγκαταστάσεων και των δημοτικών κτιρίων, για την παροχή κοινωνικών υπηρεσιών, την κάλυψη των αναγκών πολιτικής προστασίας, την ψηφιακή μετάβαση και την αντιμετώπιση του αυξημένου ενεργειακού κόστους», σημείωσε μεταξύ άλλων ο Δήμαρχος.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η μελέτη επιβεβαιώνει, επίσης, ότι οι Δήμοι επιβαρύνονται διαρκώς με νέες αρμοδιότητες και θεσμικές υποχρεώσεις, χωρίς αυτές να συνοδεύονται από την αντίστοιχη μεταφορά οικονομικών πόρων, προσωπικού και οργανωτικών μέσων. Το υφιστάμενο σύστημα χρηματοδότησης δεν διαθέτει, παράλληλα, μηχανισμό προσαρμογής σε πραγματικές μεταβολές του κόστους, όπως ο πληθωρισμός, η ενεργειακή κρίση, οι φυσικές καταστροφές, οι δημογραφικές αλλαγές και οι νέες υποχρεώσεις που επιβάλλονται στους ΟΤΑ.
Με βάση τα συμπεράσματα της μελέτης, η ΚΕΔΕ ζητά, μεταξύ άλλων, τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού κοστολόγησης των δημοτικών αρμοδιοτήτων, τη σταδιακή αναπροσαρμογή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων ώστε να προσεγγίσουν σε βάθος πενταετίας το 7% των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού, καθώς και τη νομοθετική κατοχύρωση της αρχής ότι καμία νέα αρμοδιότητα δεν θα μεταφέρεται στους Δήμους χωρίς την αναγκαία χρηματοδότηση.
Διεκδικεί, ακόμη, την άμεση ενίσχυση των Δήμων με προσωπικό σε κρίσιμες ειδικότητες, τη δημιουργία ειδικού και σταθερού προγράμματος συντήρησης των δημοτικών υποδομών και τη διαμόρφωση ξεχωριστού χρηματοδοτικού πυλώνα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την κυβερνοασφάλεια.
Ο Δήμαρχος Ιωαννίνων επισήμανε ότι τα συμπεράσματα της μελέτης επιβεβαιώνουν με αριθμούς όσα έχει επανειλημμένα επισημάνει τόσο στο Δημοτικό Συμβούλιο όσο και δημόσια για την οικονομική ασφυξία στην οποία έχουν περιέλθει οι Δήμοι.
