Με έντονο προβληματισμό για την πορεία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και σαφείς αιχμές τόσο προς την κυβέρνηση όσο και προς την πλειοψηφία της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, τοποθετήθηκε ο Δήμαρχος Ιωαννίνων, Θωμάς Μπέγκας, κατά τη συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ενημερώνοντας το Σώμα για όσα διαδραματίστηκαν στο πρόσφατο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Καλαμάτα.
Ο κ. Μπέγκας περιέγραψε μια Αυτοδιοίκηση που βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα μεγαλύτερες ευθύνες, χωρίς να διαθέτει τους αναγκαίους πόρους και το προσωπικό για να ανταποκριθεί σε αυτές, ενώ εξέφρασε την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι το συνέδριο δεν κατέληξε, κατά την εκτίμησή του, σε μια ουσιαστικά διεκδικητική στάση απέναντι στην κεντρική εξουσία.
Ξεκινώντας την τοποθέτησή του, αναφέρθηκε στη βράβευση δύο εμβληματικών προσωπικοτήτων της Αυτοδιοίκησης, του Σταύρου Μπένου και του Δημήτρη Δράκου, επισημαίνοντας ότι οι παρεμβάσεις τους υπενθύμισαν μια διαφορετική εποχή, κατά την οποία οι αιρετοί διεκδικούσαν με αποφασιστικότητα όσα είχαν ανάγκη οι τοπικές κοινωνίες, ανεξάρτητα από την πολιτική τους συγγένεια με την εκάστοτε κυβέρνηση.
Όπως σημείωσε, υπήρξαν διοικήσεις της ΚΕΔΕ που, παρότι προέρχονταν από τον ίδιο πολιτικό χώρο με την κυβέρνηση, δεν δίσταζαν να συγκρουστούν μαζί της για την υπεράσπιση του θεσμού.
«Η Αυτοδιοίκηση δεν είναι το μακρύ χέρι της κυβέρνησης. Είναι ένας αυτοτελής, δημοκρατικά νομιμοποιημένος θεσμός, με συνταγματικά κατοχυρωμένο ρόλο», υπογράμμισε.
«Μας έχουν μετατρέψει σε σάκους του μποξ»
Ο Δήμαρχος στάθηκε ιδιαίτερα στην οικονομική και διοικητική ασφυξία που αντιμετωπίζουν οι Δήμοι, τονίζοντας ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς την αντίστοιχη χρηματοδότηση και στελέχωση δημιουργεί μια κατάσταση που δεν μπορεί να συνεχιστεί.
Όπως εξήγησε, οι Δήμοι καλούνται καθημερινά να αντιμετωπίζουν προβλήματα που αφορούν τα σχολεία, την καθαριότητα, το οδικό δίκτυο και τις κοινωνικές υπηρεσίες, χωρίς να διαθέτουν πάντοτε τα απαιτούμενα μέσα.
«Το κεντρικό κράτος μεταφέρει διαρκώς βάρη στην Αυτοδιοίκηση, αλλά κρατά για τον εαυτό του τους πόρους και τις αποφασιστικές αρμοδιότητες», ανέφερε, προσθέτοντας ότι τελικά οι δήμαρχοι, οι αντιδήμαρχοι και οι δημοτικοί υπάλληλοι βρίσκονται αντιμέτωποι με τη δυσαρέσκεια των πολιτών για προβλήματα που πολλές φορές υπερβαίνουν τις δυνατότητες των Δήμων.
«Μας έχουν μετατρέψει σε σάκους του μποξ μιας κοινωνίας που δοκιμάζεται από επιλογές και παραλείψεις της κεντρικής πολιτικής», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Μπέγκας υποστήριξε ότι αυτή η πραγματικότητα δεν αφορά μόνο τον Δήμο Ιωαννιτών, αλλά σχεδόν το σύνολο των Δήμων της χώρας, οι οποίοι, αντί να σχεδιάζουν το μέλλον των πόλεών τους, αναλώνονται στην προσπάθεια να διατηρήσουν σε λειτουργία τις βασικές υπηρεσίες τους.
Κριτική στις κυβερνητικές εξαγγελίες
Αναφερόμενος στην παρουσία και τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στο συνέδριο, ο Δήμαρχος διευκρίνισε ότι δεν μηδενίζει τις παρεμβάσεις που εξαγγέλθηκαν, υποστήριξε ωστόσο ότι δεν δόθηκαν ουσιαστικές απαντήσεις στα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα της Αυτοδιοίκησης.
Ειδικότερα, σημείωσε ότι η υποχρηματοδότηση, οι ελλείψεις προσωπικού και η ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων αναγνωρίστηκαν σε μεγάλο βαθμό από τους συμμετέχοντες, χωρίς όμως να προκύψουν οι αναγκαίες λύσεις.
Σχολιάζοντας τις αναφορές στις δημοσιονομικές αντοχές, στις διεθνείς αγορές και στην ενεργειακή κρίση ως παράγοντες που καθορίζουν τον χρόνο αντιμετώπισης των προβλημάτων, ο κ. Μπέγκας διερωτήθηκε:
«Μα πόση ακόμη πλάτη να βάλει η Αυτοδιοίκηση; Πόσο ακόμη να συμπιέσουμε τις ανάγκες των Δήμων μας; Πόσο ακόμη να ζητάμε από τις υποστελεχωμένες υπηρεσίες μας να κάνουν περισσότερα με λιγότερα;».
Και πρόσθεσε ότι ούτε οι πολίτες ούτε οι Δήμοι μπορούν να περιμένουν επ’ αόριστον για την αντιμετώπιση των αναγκών της καθημερινότητας.
Το διεκδικητικό ψήφισμα της «Αυτοδιοίκησης Τώρα»
Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στο ψήφισμα που κατέθεσε στο συνέδριο η παράταξη «Αυτοδιοίκηση Τώρα», με επικεφαλής τον Χάρη Δούκα, της οποίας είναι μέλος.
Όπως ανέφερε, η πρόταση περιλάμβανε συγκεκριμένες διεκδικήσεις, μεταξύ των οποίων η απόδοση των πόρων που οφείλονται στους Δήμους, η κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού των 2,5 δισ. ευρώ, η καθιέρωση ειδικού τιμολογίου ηλεκτρικής ενέργειας, η ουσιαστική στελέχωση των δημοτικών υπηρεσιών, η κατάργηση του τέλους ταφής, η χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών και η δημιουργία ενός πραγματικού αναπτυξιακού προγράμματος για τις δημοτικές υποδομές.
«Δεν ζητήσαμε προνόμια. Δεν ζητήσαμε χαριστικές ρυθμίσεις. Ζητήσαμε τα αυτονόητα. Τους πόρους και τα μέσα που απαιτούνται για να ασκήσουμε τις αρμοδιότητες που η ίδια η Πολιτεία μάς έχει αναθέσει», επισήμανε.
«Παρακμή της διεκδικητικής Αυτοδιοίκησης»
Ιδιαίτερα αιχμηρός εμφανίστηκε ο Δήμαρχος απέναντι στη στάση της πλειοψηφίας της ΚΕΔΕ, εκφράζοντας την άποψη ότι δεν ανταποκρίθηκε στις απαιτήσεις των περιστάσεων.
«Στο συνέδριο της Καλαμάτας γίναμε μάρτυρες της παρακμής της διεκδικητικής Αυτοδιοίκησης», ανέφερε χαρακτηριστικά, ασκώντας κριτική στη φιλοκυβερνητική πλειοψηφία, η οποία, όπως υποστήριξε, δεν θέλησε να εντείνει την πίεση προς την κυβέρνηση.
Παράλληλα, εξέφρασε τη διαφωνία του με τη στάση του προέδρου της ΚΕΔΕ, σημειώνοντας ότι επέλεξε χαμηλούς τόνους σε μια περίοδο που απαιτείται καθαρή και αποφασιστική διεκδίκηση.
Ο Δήμαρχος υπογράμμισε ότι το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι ποια παράταξη επικράτησε σε μια ψηφοφορία, αλλά ποια οφέλη αποκόμισε συνολικά η Αυτοδιοίκηση από το συνέδριο.
«Ποιες ουσιαστικές δεσμεύσεις αποσπάσαμε; Ποια από τα μεγάλα προβλήματα λύσαμε; Με ποια περισσότερα εφόδια επιστρέψαμε στους Δήμους μας;», διερωτήθηκε.
Τόνισε, επίσης, ότι η ΚΕΔΕ δεν μπορεί να περιορίζεται σε έναν ρόλο δημοσίων σχέσεων με την εκάστοτε κυβέρνηση, ούτε στην επανάληψη των ίδιων διαπιστώσεων και ψηφισμάτων από συνέδριο σε συνέδριο.
Αντίθετα, όπως είπε, οφείλει να πιέζει, να διεκδικεί και, όπου απαιτείται, να συγκρούεται, υπερασπιζόμενη τη θεσμική και οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων.
«Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να μείνει όρθια»
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο Δήμαρχος Ιωαννίνων υπογράμμισε ότι η Αυτοδιοίκηση χρειάζεται περισσότερη ελευθερία, περισσότερους πόρους και μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από την κεντρική εξουσία, ώστε να μπορεί να λειτουργήσει ως πραγματικός φορέας ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και δημοκρατίας.
Επανέλαβε την ανάγκη υπεράσπισης της αυτοτέλειας των Δήμων, επισημαίνοντας ότι η διεκδίκηση αυτή δεν μπορεί να εξαρτάται από το ποια κυβέρνηση βρίσκεται κάθε φορά στην εξουσία.
«Οι κυβερνήσεις έρχονται και παρέρχονται. Οι δημοτικές αρχές επίσης. Η Αυτοδιοίκηση, όμως, πρέπει να μείνει όρθια. Και είναι ευθύνη όλων μας να μην την αφήσουμε να μετατραπεί σε έναν ανίσχυρο διαχειριστή αποφάσεων που λαμβάνονται αλλού», κατέληξε.
Κυκλοφοριακό και στάθμευση
Ξεχωριστή αναφορά έγινε στο γενικότερο κυκλοφοριακό πρόβλημα των Ιωαννίνων, με αφορμή και τις σχετικές επισημάνσεις της αντιπολίτευσης.
Ο Δήμαρχος αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα σύνθετο ζήτημα, το οποίο αντιμετωπίζουν πολλές πόλεις και δεν επιδέχεται εύκολες ή άμεσες λύσεις.
Ειδικά για τα Ιωάννινα, σημείωσε ότι η κυκλοφοριακή πίεση έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια και από την αυξημένη επισκεψιμότητα της πόλης, γεγονός που καθιστά αναγκαίο έναν συνολικό σχεδιασμό.
Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε ότι η πρόταση για την εφαρμογή συστήματος ελεγχόμενης στάθμευσης θα έρθει πολύ σύντομα προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις προσπάθειες εξεύρεσης νέων χώρων στάθμευσης.
Για το οικόπεδο στην περιοχή του Μάτσικα, εξήγησε ότι η σχετική πρωτοβουλία της Περιφέρειας Ηπείρου ήρθε μετά από επιστολή του Δήμου και ότι οι δύο φορείς θα συνεργαστούν για την κατασκευή και τη λειτουργία του χώρου.
Ο κ. Μπέγκας στάθηκε και στην ανάγκη αλλαγής της καθημερινής νοοτροπίας στις μετακινήσεις, τονίζοντας ότι η αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στη δημιουργία νέων θέσεων για αυτοκίνητα.
Στο πλαίσιο αυτό, αναφέρθηκε στην έννοια της «πόλης των 15 λεπτών» και στη σημασία της ενθάρρυνσης των πολιτών να επιλέγουν το περπάτημα για μικρές αποστάσεις, όπου αυτό είναι εφικτό.
Όπως σημείωσε, πρόκειται για μια αλλαγή που μπορεί να συμβάλει τόσο στην αποσυμφόρηση της πόλης όσο και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και της υγείας των κατοίκων.
Σχολικές μονάδες
Στα ζητήματα που τέθηκαν σχετικά με τη χρηματοδότηση των σχολικών μονάδων και την κάλυψη των λειτουργικών τους αναγκών απάντησαν οι αντιδήμαρχοι Άρης Κασσής και Βάσω Μέγα.
Ο κ. Κασσής εξήγησε ότι οι καθυστερήσεις στη διάθεση των πάγιων προκαταβολών συνδέονται άμεσα με την κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών και την υποχρεωτική αλλαγή του τρόπου οικονομικής διαχείρισης.
Όπως ανέφερε, οι προηγούμενοι τραπεζικοί λογαριασμοί έκλεισαν και απαιτήθηκε η συγκέντρωση των στοιχείων όλων των σχολικών μονάδων προκειμένου να δημιουργηθούν νέοι. Η σχετική απόφαση έχει ήδη ληφθεί, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις υπήρξαν καθυστερήσεις εκ μέρους των διευθυντών στη συγκέντρωση και αποστολή των απαιτούμενων δικαιολογητικών.
Παράλληλα, επισήμανε ότι έχει αλλάξει συνολικά η διαδικασία πληρωμών και διαχείρισης των τιμολογίων, γεγονός που δημιουργεί πρόσθετες γραφειοκρατικές απαιτήσεις.
Διευκρίνισε ότι ο Δήμος καταβάλλει προσπάθεια να καλύπτει τις ανάγκες των σχολείων ακόμη και μέσω του εργοταξίου, όπου αυτό είναι δυνατό, εκφράζοντας την εκτίμηση ότι δεν θα υπάρξει πρόβλημα με τη θέρμανση.
Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε και η κ. Μέγα, υπογραμμίζοντας ότι αποτελεί κοινή προτεραιότητα της Δημοτικής Αρχής να μη μείνει κανένα σχολείο χωρίς θέρμανση ή χωρίς αντιμετώπιση των βασικών λειτουργικών του αναγκών.
Αναγνώρισε ότι το νέο σύστημα είναι ιδιαίτερα δυσκίνητο και απαιτεί χρόνο προσαρμογής, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι υπηρεσίες καταβάλλουν κάθε προσπάθεια για την ομαλοποίηση της διαδικασίας.
Επισήμανε, μάλιστα, ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά τον Δήμο Ιωαννιτών, καθώς η δυσλειτουργία που προκάλεσε η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών αποτέλεσε ένα από τα βασικότερα ζητήματα που έθεσαν οι δήμαρχοι στο πρόσφατο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας.
ΔΕΥΑΙ
Απαντήσεις δόθηκαν και για την επιστολή που απέστειλε η ΔΕΥΑΙ σχετικά με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές, η οποία προκάλεσε προβληματισμό σε πολίτες.
Ο πρόεδρος της Επιχειρήσης, Γιώργος Παπαδιώτης, εξήγησε ότι στόχος της πρωτοβουλίας ήταν η ενημέρωση των καταναλωτών για τις προβλέψεις του νέου θεσμικού πλαισίου αναφορικά με τις οφειλές.
Όπως ανέφερε, η επιστολή προετοιμάστηκε και απεστάλη ηλεκτρονικά, προκειμένου οι πολίτες να γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους και τις δυνατότητες που έχουν για τη διευθέτηση των εκκρεμοτήτων τους.
Αναγνώρισε ότι ο τίτλος της επιστολής μπορούσε να δημιουργήσει αρνητικές εντυπώσεις, υποστήριξε ωστόσο ότι το περιεχόμενό της ήταν σαφές ως προς τον ενημερωτικό του χαρακτήρα.
Υπενθύμισε ότι αμέσως μετά τις αντιδράσεις εκδόθηκε διευκρινιστική ανακοίνωση, ώστε να αποσαφηνιστεί το περιεχόμενο της ενημέρωσης και να αποφευχθούν παρερμηνείες.
Τέλος, κάλεσε τους πολίτες που έχουν εκκρεμείς οφειλές να απευθυνθούν στη ΔΕΥΑΙ και να αξιοποιήσουν τη δυνατότητα ρύθμισής τους έως το τέλος του έτους.
