Ένα ουσιαστικό βήμα για τη διαφύλαξη της πολιτιστικής κληρονομιάς και για τη μετατροπή ενός τραυματικού γεγονότος σε ευκαιρία γνώσης, ερμηνείας και δημιουργικής ανάδειξης, αποτελεί η απόφαση συνεργασίας του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων με το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, για τη μελέτη και υλοποίηση υπαίθριου μουσειακού χώρου στην περιοχή της Πλάκας, με αντικείμενο την προστασία, τεκμηρίωση και ανάδειξη των λιθοσωμάτων του ιστορικού Γεφυριού της Πλάκας.
Το Γεφύρι της Πλάκας, κορυφαίο μνημείο λαϊκής αρχιτεκτονικής και τεχνικής του 19ου αιώνα, κατέρρευσε ολοσχερώς την 1η Φεβρουαρίου 2015, έπειτα από ακραία πλημμυρικά φαινόμενα. Από την κατάρρευση προέκυψε μεγάλος αριθμός αυθεντικών λιθοσωμάτων, τα οποία περισυνελέγησαν, καταγράφηκαν και φυλάσσονται ως πολύτιμο τεκμήριο της ιστορικής και τεχνικής υπόστασης του μνημείου. Δεν πρόκειται απλώς για δομικά κατάλοιπα, αλλά για υλικό αρχείο που αποτυπώνει την παραδοσιακή τεχνική δόμησης, τη μορφολογία και την κατασκευαστική λογική του γεφυριού.
Παρότι η αναστήλωση του γεφυριού ολοκληρώθηκε τα επόμενα χρόνια, αποτελώντας έργο εθνικής και διεθνούς εμβέλειας, το ζήτημα της οργανωμένης αξιοποίησης και ανάδειξης των λιθοσωμάτων, που προέκυψαν από την πτώση του 2015, παρέμενε ανοικτό. Η πρωτοβουλία του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων έρχεται να δώσει θεσμική και επιστημονική απάντηση, εντάσσοντας το υλικό σε ένα συγκροτημένο πλαίσιο τεκμηρίωσης και δημόσιας ερμηνείας.
Με έγγραφό του τον Νοέμβριο του 2025, ο Δήμος απηύθυνε πρόταση συνεργασίας προς το Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών. Σε απάντηση, στα τέλη του ίδιου μήνα, το Τμήμα αποδέχθηκε καταρχήν την πρόταση και όρισε την κοινή ομάδα εργασίας από πλευράς Πανεπιστημίου. Στην ομάδα συμμετέχουν ο πρόεδρος του Τμήματος, αναπληρωτής καθηγητής Νικόλαος Πατσαβός, ο τ. αναπληρωτής καθηγητής Γιώργος Σμύρης, ο αντιπρόεδρος του Τμήματος, αναπληρωτής καθηγητής Ιωάννης Βλάχος, ο επίκουρος καθηγητής Απόστολος Πάνος και ο επίκουρος καθηγητής Γεώργιος Ρυμενίδης.
Η συνεργασία στοχεύει στη διαμόρφωση ενός υπαίθριου μουσειακού χώρου, ο οποίος θα οργανώνει ένα ολοκληρωμένο πεδίο ιστορικής και τεχνικής ερμηνείας του μνημείου, θα συνδέεται με το φυσικό και πολιτιστικό τοπίο της Πλάκας και θα στηρίζεται σε επιστημονικά τεκμηριωμένη αρχιτεκτονική και μουσειολογική μελέτη. Παράλληλα, δημιουργούνται προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εκπαιδευτικών και ερευνητικών δράσεων, όπως εργαστήρια, φοιτητικά προγράμματα και θερινά σχολεία, καθώς και για την ωρίμανση του έργου με στόχο την ένταξή του σε κατάλληλο χρηματοδοτικό και θεσμικό εργαλείο.
Το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Βορείων Τζουμέρκων, στη συνεδρίασή του στις 25 Φεβρουαρίου, ενέκρινε τη συνεργασία και όρισε τριμελή επιτροπή παρακολούθησης και συντονισμού, προκειμένου να διασφαλιστεί η θεσμική συνέχεια και η αποτελεσματική συνεργασία με το Πανεπιστήμιο. Στην επιτροπή συμμετέχουν η αντιδήμαρχος Αικατερίνη Παπαϊωάννου, ο ειδικός σύμβουλος του δημάρχου Γιώργος Βαΐτσης και η πολιτικός μηχανικός Αλεξάνδρα Μπενέκου ως εκπρόσωπος της Τεχνικής Υπηρεσίας.
