Με συμμετοχή περισσότερων από 60 πολιτών, φοιτητών και μελών του συλλόγου, πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026 το εργαστήριο πολιτών με τίτλο «Πόσο κοστίζει ο “δωρεάν” δημόσιος χώρος;», που διοργάνωσε ο σύλλογος ΚΟΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ, στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Η εκδήλωση επικεντρώθηκε στη συζήτηση γύρω από το πραγματικό κόστος του δημόσιου χώρου, πέρα από την καθημερινή του χρήση: το κόστος συντήρησης, τις επιλογές σχεδιασμού, τη διαχείριση πόρων, αλλά και τους όρους λογοδοσίας των αρχών και συμμετοχής των πολιτών ενώ στην αρχή της παρουσιάστηκαν από τα ΚΟΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ τα αρχικά αποτελέσματα από το ερωτηματολόγιο για το δημόσιο χώρο που κυκλοφόρησε το τελευταίο διάστημα μέσω του διαδικτύου.
Κεντρικά συμπεράσματα
Κατά τη διάρκεια των εισηγήσεων από τους Μιχάλη Γουδή (Διευθυντής, Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ, Γραφείο Θεσσαλονίκης-Ελλάδα), Πολυξένη Μάντζου (Καθηγήτρια Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων) και Σωκράτη Σεϊτανίδη (Χωροτάκτης/Πολεοδόμος Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Διδάκτωρ ΑΠΘ)
και της συζήτησης αναδείχθηκαν ορισμένα βασικά σημεία:
- Ο δημόσιος χώρος δεν είναι ποτέ πραγματικά “δωρεάν”· το κόστος του μεταφέρεται στο μέλλον μέσω της συντήρησης και της διαχείρισης.
- Οι επιλογές στον σχεδιασμό σήμερα επηρεάζουν άμεσα τον προϋπολογισμό του αύριο. Δεν είναι μονόδρομος τα ακριβά έργα διαμόρφωσης των δημόσιων χώρων ενώ από την άλλη οι “εκπτώσεις” στην ποιότητα των υλικών και των εργασιών αποβαίνει τελικά, μεσοπρόθεσμα, σε βάρος των προϋπολογισμών των πόλεων και των περιφερειών.
- Ο μη διεκδικούμενος δημόσιος χώρος δεν παραμένει πάντα δημόσιος.
- Υπάρχει έλλειψη διαθέσιμων δεδομένων για τον δημόσιο χώρο αλλά και ουσιαστικών ευκαιριών ενημέρωσης και συμμετοχής των πολιτών.
- Το θεσμικό πλαίσιο συμμετοχής των πολιτών παραμένει αδύναμο, παρά το έντονο ενδιαφέρον τους να είναι λαμβάνονται υπόψη στις συζητήσεις και την λήψη αποφάσεων.
Συμμετοχικό μέρος – από τη θεωρία στην πράξη
Στο δεύτερο μέρος του εργαστηρίου, οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε στρογγυλά τραπέζια πάνω σε σενάρια διαχείρισης προϋπολογισμού για τη φροντίδα και συντήρηση δημόσιων χώρων της πόλης.
Μέσα από αυτή τη διαδικασία, κατανόησαν την πολυπλοκότητα των αποφάσεων που σχετίζονται με τον δημόσιο χώρο, ήρθαν σε επαφή με τα διλήμματα προτεραιοτήτων και κόστους και ανέδειξαν την ανάγκη για διαφάνεια, τεκμηρίωση και συνεχή διάλογο μεταξύ πολιτών και φορέων.
Το εργαστήριο πραγματοποιήθηκε με την ευγενική υποστήριξη του Τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και του Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ – Γραφείο Θεσσαλονίκης.
Τα ΚΟΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ θα προχωρήσουν το επόμενο διάστημα στη δημοσιοποίηση των αποτελεσμάτων του ανώνυμου ερωτηματολογίου για τον δημόσιο χώρο, στο οποίο έχουν ήδη απαντήσει περισσότεροι από 260 συμπολίτες.
Το ερωτηματολόγιο θα είναι διαθέσιμο online για λίγες μέρες ακόμα στο link: https://forms.gle/Thn6JDLGMvsvdWeQ7
Για περισσότερες πληροφορίες:
ΚΟΙΝΑ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝ – https://www.koinaioanninon.gr/
